Escrito por XESÚS ALONSO MONTERO

Cúmprense, no presente 2021, setecentos anos da morte de Dante Alighieri (1265-1321), unha das grandes personalidades literarias que produciu a Humanidade. No cumio da súa extensa e polifacética obra, que foi bilingüe (latín e italiano), está a Divina comedia. Pero do que trataremos neste artigo é da relación entre a Divina comedia e Ou divino sainete (1888), de Manuel Curros Enríquez, na miña opinión un dos grandes libros da literatura galega. Co título Dá Divina comedia de Dante (1304-1320) ao Divino sainete de Curros Enríquez (1888) pronunciarei en Vigo unha conferencia o día 7 na Sociedade Dante Alighieri que dirixe Daniela Sarraino.

Divina comedia, en principio, é un poema teolóxico (unha catedral literaria de 14.233 hendecasílabos), con tres grandes protagonistas, o propio Dante, o poeta latino Virxilio e Beatriz. É Virxilio quen guía a Dante polos círculos do Inferno e do Purgatorio, onde o poeta toscano se encontra co seu supremo amor, Beatriz, a quen, en vida, Dante só vira en dúas ocasións, moi noviña ela. Poema teolóxico, esta obra é a máis grandiosa declaración de amor que se teña escrito nunca, sobre todo se concordamos con Borges, que chegou a afirmar que Dante edificou o mellor libro para intercalar algúns encontros coa irrecuperable Beatriz. Tamén é, en moitas páxinas, un poema moral e político, nomeadamente nas páxinas, que son moitas, en que o autor, que vivía desterrado -e amargado- da súa patria, da cidade de Florencia, prorrompe en invectivas contra os seus inimigos políticos e contra a propia cidade.

Algo semellante fai Curros no Divino sainete, que é, entre outras cousas, unha demoledora sátira anticlerical, da que non se salva nin o papa de Roma, a onde chegou, no tren dos Sete Pecados, guiado por outro Virxilio, o poeta Francisco Añón (1812-1878), na feitura dunha estantiga. Dos 1.491 octosílabos do Sainete, son de ouro, entre moitos outros, estes seis do Canto V, referidos a Galicia: «Velliña que andas a gatas / sin que teñas quen te axude, / ¿cando has tirar coas caxatas / I airada, valente, forte, / porás o pé no pescozo / dos que te firen de morte?».

 

[Fonte: http://www.lavozdegalicia.es]